[QUIZ] Zapis liczb w tekstach

Czy czasem się zastanawiasz, co zrobić, gdy w tekście musisz wstawić liczbę? Jak ją zapisać – słownie czy cyfrowo? Czy wiesz, kiedy zrezygnować z kropki? Jak potraktować beletrystykę? Od pytań i wątpliwości może zakręcić się w głowie. Przychodzę Ci z pomocą – odpowiedzi na najważniejsze pytania dotyczące zapisywania liczb znajdziesz w tym artykule. 

[QUIZ] Zapis liczb w tekstach

Czy czasem się zastanawiasz, co zrobić, gdy w tekście musisz wstawić liczbę? Jak ją zapisać – słownie czy cyfrowo? Czy wiesz, kiedy zrezygnować z kropki? Jak potraktować beletrystykę? Od pytań i wątpliwości może zakręcić się w głowie. Przychodzę Ci z pomocą – odpowiedzi na najważniejsze pytania dotyczące zapisywania liczb znajdziesz w tym artykule. 

Zapis liczb – sposoby

Niektórzy uważają, że liczby to liczby. Wydaje się, że nie mogą wzbudzać aż tylu wątpliwości. W końcu są tak powszechne jak inne znane nam od dziecka słowa. Znajdujemy je przecież w najróżniejszych tekstach: opowieściach, podręcznikach, artykułach, felietonach, a nawet w listach z banku itp.

Jednak jak często zwracamy uwagę na sposób, w jaki zostały zapisane w tych publikacjach? Z reguły w takich przypadkach skupiamy się na treści (i dobrze!), zostawiając zapis w tyle głowy. Właściwych form szukamy dopiero wtedy, gdy sami musimy się na którąś z nich zdecydować.

Sposobów zapisu liczb jest kilka:

  • słowny;
  • cyfrowy;
  • cyfrowo-słowny.

Być może znasz sytuację, w której wypełniając ważny dokument, wpisując datę lub inną liczbę, ręka zadrżała Ci z niepewności. Porzuć gdybanie. Rzeczywiście – liczby to liczby. Można się o nich wiele dowiedzieć. Nie tylko na lekcjach matematyki w szkole. Zacznijmy od początku.

Lubisz quizy? A może chcesz się rozliczyć z liczebnikiem? Świetnie się składa – mam dla Ciebie test.
Uwaga, to nie będzie łatwe starcie. Przed Tobą 10 pytań. Jestem ciekawa, jak Ci pójdzie.

Rozwiąż quiz i sprawdź, jak sobie radzisz z liczebnikami.

Koniecznie pochwal się wynikami — oznacz mnie na Instagramie @zapanuj_nad_slowami i dodaj hasztag #zapanujnadsłowami
Powodzenia!

Zapis liczb w tekstach beletrystycznych

W tekstach beletrystycznych najczęściej spotkamy się z zapisem słownym – to pożądany i właściwy sposób wyrażania informacji o wieku bohaterów, odległościach czy czasie trwania.

Jak to wygląda w praktyce?

Zamiast: Jacek miał wtedy 28 lat, należy napisać: Jacek miał wtedy dwadzieścia osiem lat.

O wyjątkach (a właściwie innych formach zapisu liczb) przeczytasz w dalszej części artykułu. Skupmy się teraz na zapisie tekstowym.

Liczebniki porządkowe i ułamkowe w tekstach beletrystycznych również zapisujemy słownie.

Czyli zamiast: Weszła na VIII piętro powinniśmy napisać: Weszła na ósme piętro.

Wniosek dotyczący tego rodzaju treści jest jeden: przeważa zapis słowny. Jednak nie jest to – jak to zwykle w naszym języku bywa – jedyna opcja. Można, a nawet należy korzystać z zapisów cyfrowych, gdy:

  • informujemy o dacie dziennej i roku: Ponownie odwiedziła go 20 października 2020 roku (ale: Miała odwiedzić go dwudziestego tego miesiąca);
  • podajemy godzinę z minutami: Jakub wysiadł z autobusu o 20.17. (ale: Autobus przyjeżdżał o ósmej wieczorem);
  • zapis liczbowy dotyczy nazw własnych: Ten samochód do Volvo V40;
  • określamy numery ulicdomów lub lokali: Mieszkała na ulicy Jagodowej 7.

Ważne! Należy unikać konstrukcji złożonych z liczebników zapisanych cyframi, połączonych z rzeczownikami lub przymiotnikami typu 2-tygodniowy lub 15-lecie. Prawidłowe formy to dwutygodniowy i piętnastolecie.

Zapis liczb w tekstach niebeletrystycznych

Jeśli mamy do czynienia z tekstami niebeletrystycznymi, a więc z artykułami, publikacjami specjalistycznymi, wiadomościami itp. – mamy trzy możliwości:

  • Wszystkie liczby możemy zapisywać w sposób cyfrowy, np.:

Przynajmniej 12 osób ucierpiało w wypadku, w którym udział wzięli również mieszkańcy okolicznych miejscowości. Do karambolu doszło w okolicach Łodzi. Z 27 aut przewieziono 5 osób w stanie ciężkim do okolicznych szpitali. Zatrzymano 13 świadków. W rejonie przebywało wówczas 250 osób.

  • Liczby od 0 do 9 możemy zapisywać słownie, a od 10 wzwyż – cyfrowo, np.:.

Kampanię tego produktu przeprowadzono w czterech miastach.
E-maile rozesłano do 100 osób.

  • Liczby od 0 do 99 możemy zapisywać słownie, a od 100 wzwyż – cyfrowo, np.:

W szkoleniu wzięło udział piętnaścioro dzieci.
Samolot leciał z prędkością 800 kilometrów na godzinę.

Jak zwykle – najważniejsza jest konsekwencja. Choć – bez względu na to, z której opcji skorzystasz – musisz pamiętać o tym, że w tekstach niebeletrystycznych zapis cyfrowy zazwyczaj stosujemy m.in. w:

  • liczbach odnoszących się do dat;
  • liczbach określających czas (godzinę i minutę);
  • liczbach poprzedzających nazwy jednostek miar, np. 12,5 centymetra;
  • liczbach oznaczających temperaturę;
  • liczbach oznaczających procenty i promile.

Ważne! Jeśli w tekstach niebeletrystycznych pojawią się liczby o większej wartości (od tysiąca wzwyż), można stosować zapis słowno-cyfrowy, np. Na koncercie było 25,7 tys. osób.

Zapis liczb
Zapis liczb

Cyfry arabskie

Ciąg składający się maksymalnie z czterech cyfr zapisujemy bez spacji. Jeśli jednak jest ich więcej, należy oddzielić je spacją: tysiące, miliony, miliardy itd.

W tego rodzaju zapisach nie stosujemy kropek. Jeśli cyfry stoją po przecinku, nie dzielimy ich na grupy trzycyfrowe.

Natomiast po cyfrach arabskich oznaczających liczebniki porządkowe należy postawić kropkę. To ważne, gdyż w niektórych przypadkach może dojść do nieporozumienia. Gdy fragment tekstu wzbudza wątpliwości, a kropka może je rozwiać, warto z tej opcji skorzystać. Czytający musi wiedzieć, czy chodzi o liczebnik główny czy o porządkowy.

Cyfry rzymskie

Jeszcze kilka słów o cyfrach rzymskich. Są równie popularne, co cyfry arabskie. Zazwyczaj zapisuje się nimi numery wieków, oznaczenia wojen czy form ustrojowych państwa. Tylko w ten sposób oznacza się również liczebniki porządkowe dotyczące władców lub papieży. Można stosować je w zapisie dat lub w oznaczeniach poszczególnych partii tekstu (rozdziałów). Nie są ani lepsze, ani gorsze. Mają swoje miejsce w języku, doskonale określone.

Zapis dat

Gdy decydujesz się, by zapisać datę za pomocą cyfr arabskich, zrezygnuj z kropki – jeśli nazwa miesiąca zostanie zapisana słownie:

15 października 2021 r.

Gdy każdy element będzie zapisany za pomocą cyfr arabskich, musisz oddzielić go kropkami:

15.10.2021 r.

Jeśli zdecydujesz się na cyfry rzymskie, pozostaw je bez kropki:

15 X 2021 r.

Podsumowanie

Niniejszy artykuł jest zbiorem wybranych zasad i reguł dotyczących kwestii związanych z zapisem liczb. Od dawna jest to rzecz problematyczna zarówno dla piszących, jak i sprawdzających teksty różnego rodzaju. By rozstrzygnąć wątpliwości, najlepiej sięgnąć do źródeł: słowników, podręczników i poradni językowych. A jeśli pasjonujesz się poprawnością językową, to dołącz do kursu Zostań korektorką. Znajdziesz tam odpowiedź na wszystkie swoje językowe dylematy.

Zostań korektorką i zarabiaj na czytaniu

Artykuł powstał na podstawie książki Ewy Wolańskiej i Adama Wolańskiego: Jak pisać i redagować. Poradnik redaktora. Wzory tekstów użytkowych, Warszawa 2006. Mam nadzieję, że zebrane tu informacje i reguły uporządkują Twoją wiedzę na temat zapisu liczb i będą świetnym powodem do jej pogłębienia.

Patrycja Bukowska