fbpx
Pisownia i odmiana obcych nazw geograficznych

Pisownia i odmiana obcych nazw geograficznych

Nadchodzą wakacje. Planujemy wyjazdy. I czasem pojawia się problem językowy – niezależnie od tego, czy planujemy urlop w Polsce czy za granicą – bo nazwę miejscowości znamy, ale tylko w mianowniku. Czasem nie wiemy też, czy istnieje polski odpowiednik zagranicznej nazwy miejscowości i jaką ma postać.

Pisownia nazw geograficznych

Nazwy geograficzne to tylko jedna z grup w zbiorze nazw własnych. Dzisiaj zajmiemy się obcymi nazwami własnymi.

Pisownia obcych nazw geograficznych

Obce nazwy własne piszemy zazwyczaj zgodnie z oryginalną ortografią. Nie ma jednak reguły bez wyjątków.

Spolszczenie

Nazwy geograficzne mogą funkcjonować w postaci spolszczonej bądź oryginalnej. Jednak – inaczej niż w przypadku niektórych nazwisk – nie ma zwyczaju stosowania pisowni wariantywnej. Nazwy wszystkich stolic należy używać w formie spolszczonej, o ile to oczywiście możliwe.

Pisownia Paris, Madrid, Viena, Roma zamiast Paryż, Madryt, Wiedeń, Rzym nie jest akceptowana przez normy języka polskiego. Pisownię spolszczoną stosujemy tylko w odniesieniu do nazw państw, kilkuset dużych lub ważnych miast i sporadycznie do innych nazw geograficznych; w odniesieniu do pozostałych stosujemy pisownię oryginalną.

 

warsztaty korektorskie

Odmiana nazw geograficznych

 Nazwy geograficzne spolszczone

 Obowiązuje zasada odmieniania nazwy, jeśli tylko da się ją włączyć do określonego wzorca odmiany. Mimo to jednak, na mocy zwyczaju, liczne nazwy miejscowe pozostają nieodmienne.
Odmiana nazw geograficznych spolszczonych opiera się na tych samych zasadach co odmiana rzeczowników pospolitych oraz rodzimych nazw własnych, chociaż w wielu wypadkach trudno ustalić, do którego wzorca odmiany należałoby włączyć określoną nazwę.

Nazwy geograficzne spolszczone niespolszczone

Znacznie trudniejsza jest natomiast odmiana nazw niespolszczonych. Również w tym wypadku obowiązuje zasada odmieniania nazwy, jeśli tylko da się ją włączyć do określonego wzorca odmiany. Mimo to jednak liczne nazwy miejscowe pozostają nieodmienne, choć można by dla nich taki wzorzec łatwo znaleźć (zob. Słownik ortograficzny).
Ustalenia szczegółowe dotyczące odmiany nazw geograficznych niespolszczonych są następujące:

Nieodmienne nazwy geograficzne

Nie odmieniają się:
a) nazwy, dla których nie można ustalić wzoru odmiany, np. Baku, CapriDhaulagiri, Fidżi, Haiti, Hanoi, Peru, Soczi, Turku;
b) nazwy akcentowane na ostatniej sylabie, np. Calais, Clermont–FerrandVerdun;
c) nazwy rodzaju nijakiego zakończone na –um, np. Bochum, również spolszczone: Bizancjum, Monachium.

UWAGA

Nazwy własne rodzaju męskiego zakończone na –um odmieniamy, np. Chartum (-mu, –mie).

Nie odmieniamy zwyczajowo wielu innych obcych nazw miast, np. BonnLos Angeles, Nottingham.

 Odmienne nazwy geograficzne

Powinniśmy odmieniać następujące obce nazwy geograficzne:
a) nazwy słowiańskie, np. Burgas (-su), Hradec (-dca);
b) zakończone na –a, np. Atlanta (-ncie, –ntę), Casablanca (-nce, –ncę – można też pisać Casablanka), Parma (-mie, –).

UWAGA

W odmianie nazw miejscowości włoskich typu Piacenza, VicenzaMonza, Faenza, wymawianych [pjaczenca, wiczenca, monca, faenca], stosuje się wzór odmiany nazw polskich Dębica, Kamienica:
Piacenza, DCMs. Piacenzy, B. Piacenzę, N. Piacenzą;
Vicenza, DCMs. Vicenzy, B. Vicenzę, N. Vicenzą.

 Nazwy zakończone na -e

 

Wśród obcych nazw geograficznych zakończonych na –e odmieniają się tylko słowiańskie, np. Pardubice (-bic), Skopje (-pja), ale w tym wypadku jest też możliwa nieodmienność; niesłowiańskie, zarówno te, które mają –e w wymowie, jak i te, które mają –e tylko w zapisie, pozostają nieodmienne, np. Halle, Udine, Newcastle.

 

Nazwy zakończone na -o

Obce nazwy geograficzne zakończone na -o mogą się odmieniać, jednak większość z nich zwyczajowo nie jest odmieniana, np. Chicago, Orinoko, Oslo, Palermo.

 

Porada bonusowa

Na moim profilu na Instagramie w każdą środę lipca publikuję ciekawostki językowe, testy, quizy (znajdziesz je w wyróżnionych relacjach –#urloppopolsku). Pojawi się też wyjaśnienie.