fbpx

Kiedy używać myślnika

PRACA KOREKTORA, ZAPANUJ NAD SŁOWAMI

Pauza, półpauza, ćwierćpauza, myślnik, dywiz, łącznik… Czy nie za dużo tych kresek? Pewnie już całkiem się zagubiłaś – nie wiesz, czym się różnią i kiedy je stosować.

Myślnik oznacza, że myślisz

Tak naprawdę wystarczy, że będziesz rozróżniać dwie: długą „–” (czyli myślnik, zazwyczaj w formie półpauzy) oraz krótką „-” (czyli łącznik).

Uf! Pewnie odetchnęłaś z ulgą.

Ale dlaczego tylko dwie?

Kiedyś myślnik przybierał formę pauzy (bardzo długiej kreski „—”) lub półpauzy (trochę krótszej „–”). Obecnie większość wydawnictw ogranicza się do półpauzy. To chyba dobrze. Prawda?

A czym jest łącznik? Jego drugie imię to dywiz, a trzecie – ćwierćpauza. Jest znakiem ortograficznym. Zdziwiona?

Gdy niewłaściwie użyjesz myślnika, popełniasz błąd interpunkcyjny. Gdy nieprawidłowo zastosujesz łącznik – wtedy mogę Ci wytknąć błąd ortograficzny.

Bardzo Cię proszę – nie myl dywizu z myślnikiem.

Nie bądź niewolnikiem klawiatury

Nie wymagam od Ciebie oczywiście, byś na Facebooku pisała z użyciem myślników. Choć można to w miarę prosto zrobić z komputera (laptopa) w systemie Windows, używając klawiatury numerycznej:

Pauzę wstawisz, wciskając kombinację klawiszy: lewy Alt+0151 (na klawiaturze numerycznej).

Natomiast półpauzę uzyskasz, używając kombinacji lewy Alt+0150 (na klawiaturze numerycznej).

W Wordzie jest jeszcze łatwiej:

Pauza: ctrl + alt + [num -]

Półpauza: ctrl + [num -]

Natomiast w systemie Mac OS:

Pauza: Alt+ Shift [+]

Półpauza: Alt+[-]

Nie zamierzam prowadzić krucjaty „nie odpowiadam na e-maile, w których zamiast myślników są łączniki”. Ale jeśli Ci zależy na tym, byś była postrzegana jako profesjonalistka, to tam, gdzie jest to możliwe, wstawiaj myślnik zamiast łącznika. Na przykład na blogach, w grafikach, które przygotowujesz, w e-mailach, które wysyłasz.

Nie bądź niewolnikiem klawiatury!

Daj sobie chwilę na przemyślenie

No dobrze. A gdy już zdecydujesz, że będziesz jednak wstawiać te myślniki, to kiedy ich używać? I w ogóle do czego służą?

Kiedy mówisz, nadajesz odpowiednie znaczenie swoim słowom także za pomocą intonacji. Może lubisz na przykład zawieszać na chwilę głos (robić przerwę w mówieniu) – aby zwiększyć napięcie, przykuć uwagę słuchaczy, pokazać swoje emocje. 

Jak to zrobić w tekście?

Użyj myślnika. Jest naprawdę bardzo pomocny! Przyciąga wzrok czytelnika.

Czyżby – spisek? Czyżby – zdrada?

(W. Gombrowicz, Bankiet)

 Myślnik sygnalizuje także opuszczenie takich fragmentów, które są dla czytelnika oczywiste. Te opuszczenia to elipsy.

Stosuj myślnik, a Twoja wypowiedź będzie bardziej zwięzła. Nie będziesz musiała zapisywać tak wielu słów, a czytelnik nie będzie musiał dwa razy czytać tego samego. Twój komunikat stanie się bardziej ekonomiczny. Przykład? Proszę bardzo, tylko koniecznie przeczytaj to zdanie głośno:

Ania dostała dzisiaj piątkę, a Marta – czwórkę.

W miejscu, w którym znajduje się myślnik, zawiesiłaś na chwilę głos.

Jeśli zależy Ci na zaznaczeniu elipsy lub chcesz, aby czytelnik zatrzymał się na chwilę, postaw myślnik.

W czym Ci pomoże myślnik?

    1. Kiedy chcesz wydzielić jakiś fragment tekstu, wstaw myślnik zarówno przed nim, jak i po nim.  Pamiętaj, aby każde wtrącenie rozpoczynać i kończyć tym samym znakiem:

NiepoprawnieGdybym wyjechała do Stanów Zjednoczonych – choć na pewno nie wyjadę, zwiedziłabym Nowy Jork.

PoprawnieGdybym wyjechała do Stanów Zjednoczonych – choć na pewno nie wyjadę – zwiedziłabym Nowy Jork.

Zapamiętaj! Słabszym od myślników znakiem wyodrębniającym są przecinki, a mocniejszym – nawiasy.

 

    1. Podobnie jeśli cytujesz czyjąś wypowiedź i chcesz dodać swój komentarz, również zasygnalizuj to myślnikami.

Wtedy Twoje wtrącenie wyróżni się graficznie. Tekst stanie się bardziej czytelny, na przykład: Człowiek – pisze Rodziewiczówna – nie powinien używać dwóch wyrazów: «zawsze» i «nigdy». 

    1. Myślnik możemy wykorzystać, gdy chcemy coś podsumować. Wcześniej może znajdować się wyliczenie, nawiązanie do wcześniej napisanego tekstu – cokolwiek.

Żako, rozella królewska, rozella białolica, stadniczka spiżowa – to ptaki z rodziny papugowatych.

Myślnik spełnia jeszcze bardzo dużo funkcji:

      •  stosowany jest w wyliczeniach:

Następujące znaki ortograficzne służą do oddzielania składników wypowiedzi:
– kropka
– średnik
– przecinek;

      •  zastępuje określenie od — do, np.
        Pieniądze należy wpłacać na konto w terminie 23 — 28 IV br.
        W latach 1756 — 1763 toczyła się wojna siedmioletnia.
        UWAGA: W druku liczby arabskie oznaczające przedział od — do rozdziela się półpauzą, czyli kreseczką średniej wielkości, niemającą po bokach odstępów, np. 1914–1918. Półpauza używana w funkcji myślnika ma po bokach spacje.
      • dobrze sprawdza się przy dopowiedzeniach na końcu zdania;
      • zastępuje słowa: czyli, to, formy czasownika być (w definicjach);
      • jest niezbędny między wyrazami przeciwstawnymi (dobry – zły);
      • stosuje się go na początku każdej kwestii w dialogach literackich, np.:

 — Basenu niszczyć nie możemy — rzekł raptem Krzywosąd — gdyż na wiosnę w nim się utrzymuje nadmiar wody. Gdy przyjdą roztopy, wtedy pan doktór zobaczy, co to jest. Jeśli podnieść dno rzeki, to woda z brzegów wystąpi i zaleje park…
— Łąkę, nie park — rzekł Judym.

Mam do Ciebie prośbę.

Używaj myślnika wtedy, kiedy nie da się go zastąpić innym znakiem. Jednak w pierwszej kolejności korzystaj z przecinka, dwukropka i nawiasu!

A łącznik?

Łącznik (inaczej: dywiz) to najkrótsza kreska. Używa się go przede wszystkim do łączenia wyrazów, np. biało-czerwony, Bielsko-Biała, baba-jaga, czary-mary.

Pamiętaj, że łącznik jest znakiem ortograficznym.

Myślnik ma spacje po bokach. Łącznik łączy, więc spacji nie wstawiaj

Odbierz

Odbierz prezent
i dołącz do newslettera!

Chcesz poznać sekrety profesjonalistów?
Interesuje Cię zawód korektora?
Wpisz swój ulubiony adres, odbierz prezent i odpowiedz czasem na moje e-maile!

Baw się dobrze!

Myślisz, że dbałość o poprawność interpunkcyjną jest dla „grammar nazi”? Bo przecież ani pisarze, ani blogerzy nie mają aż tyle czasu, by dbać o poprawne wstawianie przecinków i innych znaków. To jest zbyt czasochłonne. Tym mogą zająć się korektorzy, redaktorzy.

Przestań myśleć, że interpunkcja jest dla purystów językowych.

Interpunkcja ma znaczenie.

Zacznij bawić się przecinkami, myślnikami i znakami zapytania. Czytaj tekst na głos i obserwuj, jak zmienia się Twój głos.

Baw się dobrze!

warsztaty korektorksie baner wpisy

Patrycja Bukowska

Pracuję jako redaktor, korektor i szkoleniowiec. Na co dzień dbam o teksty moich klientek i pomagam im spełnić marzenia o własnej książce. Jako mentor wspieram początkujące korektorki i uczę je, jak zarabiać na czytaniu. Pokazuję, że korekta jest prestiżowym i dobrze płatnym zawodem, który może być świetnym sposobem na życie.

 

Przeczytaj  też

[PODCAST] Jak zdobyć prestiżowych klientów

[PODCAST] Jak zdobyć prestiżowych klientów

Wielu osobom się wydaje, że aby zostać korektorem i zdobyć prestiżowych klientów, trzeba ukończyć studia polonistyczne i mieć co najmniej kilka lat doświadczenia. A jeszcze lepiej listę referencji i wyrobioną markę eksperta. Czy tak jest w rzeczywistości?
Dzisiaj zdobycie klienta faktycznie nie jest łatwe. Ale są tacy ludzie, którym ta sztuka się udaje.

czytaj dalej

4 komentarze

  1. Monika G.

    W samo sedno. Zrobie mini ściągę i przykleję na ekran!

    Odpowiedz
    • PATRYCJA BUKOWSKA

      Cieszę się, że mogłam pomóc!

      Odpowiedz
  2. Rafał

    Witam. Od czasu, kiedy ubezpieczyciel wypłacił, moim zdaniem, zaniżone odszkodowanie mojej 16 letniej za uszkodzenia więzadeł w kolanie, szukam poparcia mojej tezy, a kluczową w tym zakresie jest interpretacja zapisu OWU. Chodzi mianowicie o znaczenie przecinak w zdaniu. Widzę, że Pani pasja jest między innymi interpunkcja. Czy byłaby Pani tak uprzejma i zinterpretowała by Pani taki zapis. Pani opinia pozwoliłaby mi podjąć, przy pozytywnym dla mnie wyniku, decyzję o powołaniu odpłatnie biegłego (nie wiem jakiej specjalności). Jeśli podejmie się Pani interpretacji zacytuję ten zapis z krótkim opisem mojej interpretacji. Z góry dziękuję za pomóż.

    Odpowiedz
    • PATRYCJA BUKOWSKA

      Dzień dobry, z przyjemnością pomogę Panu zinterpretować zapis warunków ubezpieczenia. Specjalizuję się w korekcie dokumentów ubezpieczeniowych od 14 lat, więc mam nadzieję, że poradzę sobie z tym wyzwaniem. Napiszę do Pana w tej sprawie na podany adres e-mail.

      Odpowiedz

Wyślij komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *