Netykieta – 7 zasad, które warto znać i stosować w sieci

Netykieta – 7 zasad, które warto znać i stosować w sieci

22.10.2021 | CIEKAWOSTKI, ZAPANUJ NAD SŁOWAMI

W życiu, w domu i w pracy obowiązują nas określone zasady. Uczymy nasze dzieci grzeczności językowej i ogólnych zasad dobrego wychowania. Wymagamy od innych, by traktowali nas z szacunkiem. Czy z analogiczną sytuacją mamy do czynienia w internecie? Bywa różnie. Jednak także w świecie online obowiązują nas te same zasady, które stosujemy w niewirtualnej rzeczywistości. Aby zachowywać się zgodnie z netykietą, musimy nie tylko wypowiadać się zgodnie z regułami poprawności językowej, lecz także przestrzegać ogólnych zasad dobrego zachowania w sieci. Inspiracją do napisania tego tekstu był Międzynarodowy Dzień Caps Locka. Co ma on wspólnego z netykietą? Przeczytaj artykuł.

zasady netykiety

Czym jest netykieta i dlaczego jest tak ważna

Netykieta to zbiór zasad dotyczących właściwego zachowania w internecie. Nie ma ani kodeksu, ani dokumentu, który zbierałby wszelkie reguły dotyczące tego zagadnienia w jednym miejscu. Czasem jednak – na forach lub w zamkniętych grupach – znajdziesz regulamin, który na takich zasadach bazuje. Osoby łamiące poszczególne punkty tego regulaminu mogą zostać nawet usunięte z danej grupy przez administratora.

Dla korektorów

Jak się zachować?

Celem netykiety jest budowanie dobrych relacji międzyludzkich w internecie. Nie jest to idylliczny postulat. To realny cel. Dlatego internauta powinien się tak zachowywać, by jego słowa i gesty świadczyły o życzliwości, szacunku względem rozmówcy, a także o uwzględnianiu językowych i kulturowych przyzwyczajeń innych osób czy sposobie postrzegania przez nie świata. Tyle wystarczy, by konwersacje, dyskusje i wymiana poglądów były dla wszystkich użytkowników sieci przyjemne i wartościowe. Jak postępować zgodnie z netykietą?

Przejdźmy do konkretów.

Netykieta – 7 zasad, które warto znać

1. Nie obrażaj innych

Anonimowość, nicki, czyli bezimienne komentarze, ułatwiają przekraczanie granic, również tych etycznych. Każda dyskusja jest cenna, jednak szerzenie nienawiści, kąśliwych i zupełnie niepotrzebnych uwag mogą ranić. Jeśli spotka Cię hejt, nie odpłacaj tym samym. Nie daj się sprowokować, nie publikuj poniżających komentarzy czy grafik. 

Coraz więcej mówi się o krzywdzących słowach, języku inkluzywnym czy feminatywach, a te dyskusje są bardzo emocjonalne. Broniąc praw jednej strony, często atakujemy tę drugą. Dyskutuj merytorycznie, elegancko i kulturalnie. Trzymaj się faktów. Mów o własnych uczuciach, nie oceniaj. Po drugiej stronie jest człowiek. Najważniejsze, żeby pamiętać o nim i okazywać mu szacunek.

2. Użyj wyszukiwarki w grupie, na forum lub Google

Chcesz zadać proste pytanie? Sprawdź najpierw, czy odpowiedź nie pojawiła się już gdzieś w internecie. Gdy spytasz o coś, co możesz znaleźć w ciągu 5 minut, niektórzy mogą po prostu nie odpowiedzieć na pytanie. Nie zmuszaj innych do wyszukiwania za Ciebie odpowiedzi na pytania. Możesz zrobić to samodzielnie. 

3. Dbaj o czytelność swoich wypowiedzi

Niektórzy uważają, że nadużywanie Caps Locka wiąże się z nieznajomością zasad netykiety. COŚ W TYM JEST! Wielkie litery stosuj rzadko – kojarzą się z głośnym mówieniem. Jeśli nie chcesz, by Cię postrzegano jako osobę, która zawsze krzyczy lub rozkazuje, nie pisz w taki sposób. Postaw na proste komunikaty.

Wbrew zasadom netykiety jest także pisanie na przemian DuŻyMi i MaŁyMi LiTeRaMi, nadużywanie znaków interpunkcyjnych (!!!!!!!!!!!!) i emotikonów – takie komunikaty są mniej czytelne i męczą odbiorców.

Ciekawostka

22 października obchodzimy Międzynarodowy Dzień Caps Locka. Internetowa etykieta nakazuje wstrzemięźliwość.

Święto zostało zapoczątkowane w 2000 roku. Twórcą jest amerykański programista – Derek Arnold. Stworzył je, by wyśmiać nadużywanie Caps Locka w korespondencji mailowej. Zgodnie z zasadami netykiety kapitaliki powinny być używane tylko wtedy, kiedy jest to konieczne. Nie mogą służyć jako sposób na wyrażenie swojej agresji czy poirytowania. 

4. Unikaj wulgaryzmów

Język jest różnorodny. Pozwala komunikować nam się ze światem i z innymi ludźmi. Wiem, że są sytuacje, w których krew buzuje w żyłach. Jednak pełne wulgaryzmów komentarze, maile czy wiadomości w mediach społecznościowych nie są mile widziane. 

W niektórych grupach są one dopuszczalne, lecz dołączając takiej społeczności, zawsze sprawdź, czy nikogo nie urazisz. Jeśli chcesz wyrazić silne emocje czy dobitniej coś podkreślić, na pewno znajdziesz odpowiedni zamiennik

Netykieta – 7 zasad, które warto znać.

5. Dbaj o poprawność językową

Tak, wiem – korektorowi łatwo powiedzieć. Nie chodzi tu jednak o hiperpoprawność. Zasady pisowni, interpunkcji, gramatyki i dobrego stylu działają w internecie tak samo jak w komunikatach niewirtualnych. Stosowanie się do tych reguł ułatwia komunikację. Minęły czasy, gdy musieliśmy dodatkowo płacić za wiadomości z polskimi znakami diakrytycznymi. Czasem to samo słowo zapisane z polskimi „ogonkami” i bez nich może oznaczać zupełnie różne rzeczy. Jeśli chcesz rozwijać swój korektorski warsztat, kliknij link i zobacz, co dla Ciebie przygotowałam.

6. Przestrzegaj regulaminów

Każda grupa ma swój regulamin. Zanim umieścisz pierwszy komentarz lub inny tekst, upewnij się, że Twoja publikacja nie narusza zasad netykiety. Jeśli masz wątpliwość, czy możesz opublikować daną treść – spytaj o to administratora. Sprawdź też, jaki jest w danej społeczności styl wypowiedzi i dopasuj się do zasad, które zostały ustalone przez założycieli.

7. Szanuj prawa autorskie

Chcesz opublikować zdjęcie, ilustrację czy fragment tekstu? Zawsze zapoznaj się z licencją i podaj autora oraz źródło, jeśli prawo tego nakazuje. Nigdy nie przywłaszczaj sobie cudzych utworów: ktoś może Cię oskarżyć o łamanie praw autorskich. Nie pozwalaj też innym na wykorzystanie Twoich treści bez zezwolenia.

Netykieta – wady i zalety

Celem netykiety są przyjazne relacje między użytkownikami internetu. Skoro ten cel jest tak ważny, warto stosować się do podanych reguł. Nic nam to nie zaszkodzi, a na pewno wszystkim w sieci będzie przyjemniej. Nie jest to zbiór sztywnych przepisów. Netykieta ułatwia komunikację. Nawiązuje do zasad dobrego wychowania. Uczy szacunku i tolerancji.

Oczywiście ma wady i zalety – jak każdy zbiór reguł. Jedni nade wszystko cenią sobie wolność, inni bezpieczniej się czują pośród nakazów i zakazów. Ważne, by znaleźć złoty środek.

Pisz tak, by wszyscy Cię zrozumieli. Nie krzywdź innych ani nie działaj na ich szkodę. Szanuj prywatność, czas i zaangażowanie pozostałych użytkowników sieci. Nawiązuj przyjaźnie i ciesz się możliwościami, jakie daje internet. Przedstawiłam Ci 7 zasad, które warto znać i stosować w sieci. Ale to oczywiście nie wszystkie normy grzeczności internetowej. Które zasady są dla Ciebie najważniejsze? Chętnie poznam Twoje zdanie. PS Mam do Ciebie pytanie – takie z przymrużeniem oka. Wiesz coś o „kropce nienawiści”? Ciekawa jestem Twojej opinii. Daj znać w komentarzu!

PATRYCJA BUKOWSKA

Pracuję jako redaktor, korektor i szkoleniowiec. Od dwudziestu lat pomagam małym i dużym firmom zadbać o profesjonalny wizerunek i zapanować nad słowami. Moimi klientami są między innymi Qatar Airways, Warta, Siemens, Puma, Volvo, PKN Orlen, TFI Santander.

Jako mentor wspieram początkujące korektorki i uczę je, jak zarabiać na czytaniu. Pokazuję, że korekta jest prestiżowym i dobrze płatnym zawodem, który może być świetnym sposobem na życie.