Netykieta – 8 zasad, które warto stosować w sieci

Aby zachowywać się zgodnie z netykietą, musimy nie tylko wypowiadać się zgodnie z regułami poprawności językowej, lecz także przestrzegać ogólnych zasad dobrego zachowania w sieci. Inspiracją do napisania tego tekstu był Międzynarodowy Dzień Caps Locka. Co ma on wspólnego z netykietą? Przeczytaj artykuł.

Netykieta – 8 zasad, które warto stosować w sieci

Czym jest netykieta i dlaczego jest tak ważna

W życiu, w domu i w pracy obowiązują nas określone zasady. Uczymy nasze dzieci grzeczności językowej i ogólnych zasad dobrego wychowania. Wymagamy od innych, by traktowali nas z szacunkiem. Czy z analogiczną sytuacją mamy do czynienia w internecie? Bywa różnie. Jednak także w świecie online obowiązują nas te same zasady, które stosujemy w niewirtualnej rzeczywistości.

Jaka jest definicja netykiety?

Netykieta to zbiór zasad dotyczących właściwego zachowania w internecie. Nie ma ani kodeksu, ani dokumentu, który zbierałby wszelkie reguły dotyczące tego zagadnienia w jednym miejscu. Czasem jednak – na forach lub w zamkniętych grupach – znajdziesz regulamin, który na takich zasadach bazuje. Osoby łamiące poszczególne punkty tego regulaminu mogą zostać nawet usunięte z danej grupy przez administratora.

Jak się zachować?

Celem netykiety jest budowanie dobrych relacji międzyludzkich w internecie. Nie jest to idylliczny postulat. To realny cel. Dlatego internauta powinien się tak zachowywać, by jego słowa i gesty świadczyły o życzliwości, szacunku względem rozmówcy, a także o uwzględnianiu językowych i kulturowych przyzwyczajeń innych osób czy sposobie postrzegania przez nie świata. Tyle wystarczy, by konwersacje, dyskusje i wymiana poglądów były dla wszystkich użytkowników sieci przyjemne i wartościowe. Jak postępować zgodnie z netykietą?

Przejdźmy do konkretów.

Netykieta – 8 zasad, które warto znać

1. Nie obrażaj innych

Anonimowość, nicki, czyli bezimienne komentarze, ułatwiają przekraczanie granic, również tych etycznych. Każda dyskusja jest cenna, jednak szerzenie nienawiści, kąśliwych i zupełnie niepotrzebnych uwag mogą ranić. Jeśli spotka Cię hejt, nie odpłacaj tym samym. Nie daj się sprowokować, nie publikuj poniżających komentarzy czy grafik. 

Coraz więcej mówi się o krzywdzących słowachjęzyku inkluzywnym czy feminatywach, a te dyskusje są bardzo emocjonalne. Broniąc praw jednej strony, często atakujemy tę drugą. Dyskutuj merytorycznie, elegancko i kulturalnie. Trzymaj się faktów. Mów o własnych uczuciach, nie oceniaj. Po drugiej stronie jest człowiek. Najważniejsze, żeby pamiętać o nim i okazywać mu szacunek.

2. Użyj wyszukiwarki w grupie, na forum lub Google

Chcesz zadać proste pytanie? Sprawdź najpierw, czy odpowiedź nie pojawiła się już gdzieś w internecie. Gdy spytasz o coś, co możesz znaleźć w ciągu 5 minut, niektórzy mogą po prostu nie odpowiedzieć na pytanie. Nie zmuszaj innych do wyszukiwania za Ciebie odpowiedzi na pytania. Możesz zrobić to samodzielnie. 

3. Dbaj o czytelność swoich wypowiedzi

Niektórzy uważają, że nadużywanie Caps Locka wiąże się z nieznajomością zasad netykiety. COŚ W TYM JEST! Wielkie litery stosuj rzadko – kojarzą się z głośnym mówieniem. Jeśli nie chcesz, by Cię postrzegano jako osobę, która zawsze krzyczy lub rozkazuje, nie pisz w taki sposób. Postaw na proste komunikaty.

Wbrew zasadom netykiety jest także pisanie na przemian DuŻyMi i MaŁyMi LiTeRaMinadużywanie znaków interpunkcyjnych (!!!!!!!!!!!!) i emotikonów – takie komunikaty są mniej czytelne i męczą odbiorców.

Ciekawostka

Czy wiesz, że 22 października obchodzimy Międzynarodowy Dzień Caps Locka? Internetowa etykieta nakazuje wstrzemięźliwość. Święto zostało zapoczątkowane w 2000 roku. Twórcą jest amerykański programista – Derek Arnold. Stworzył je, by wyśmiać nadużywanie Caps Locka w korespondencji mailowej. Zgodnie z zasadami netykiety kapitaliki powinny być używane tylko wtedy, kiedy jest to konieczne. Nie mogą służyć jako sposób na wyrażenie swojej agresji czy poirytowania.

Zasady netykiety
Netykieta w internecie

4. Unikaj wulgaryzmów

Język jest różnorodny. Pozwala komunikować nam się ze światem i z innymi ludźmi. Wiem, że są sytuacje, w których krew buzuje w żyłach. Jednak pełne wulgaryzmów komentarze, maile czy wiadomości w mediach społecznościowych nie są mile widziane.

W niektórych grupach są one dopuszczalne, lecz dołączając takiej społeczności, zawsze sprawdź, czy nikogo nie urazisz. Jeśli chcesz wyrazić silne emocje czy dobitniej coś podkreślić, na pewno znajdziesz odpowiedni zamiennik

5. Dbaj o poprawność językową

Tak, wiem – korektorowi łatwo powiedzieć. Nie chodzi tu jednak o hiperpoprawność. Zasady pisowni, interpunkcji, gramatyki i dobrego stylu działają w internecie tak samo jak w komunikatach niewirtualnych. Stosowanie się do tych reguł ułatwia komunikację. Minęły czasy, gdy musieliśmy dodatkowo płacić za wiadomości z polskimi znakami diakrytycznymi. Czasem to samo słowo zapisane z polskimi „ogonkami” i bez nich może oznaczać zupełnie różne rzeczy.

Jeśli chcesz rozwijać swój językowy warsztat, dołącz do bezpłatnych warsztatów korektorskich.

6. Przestrzegaj regulaminów

Każda grupa ma swój regulamin. Zanim umieścisz pierwszy komentarz lub inny tekst, upewnij się, że Twoja publikacja nie narusza zasad netykiety. Jeśli masz wątpliwość, czy możesz opublikować daną treść – spytaj o to administratora. Sprawdź też, jaki jest w danej społeczności styl wypowiedzi i dopasuj się do zasad, które zostały ustalone przez założycieli.

7. Szanuj prawa autorskie

Chcesz opublikować zdjęcie, ilustrację czy fragment tekstu? Zawsze zapoznaj się z licencją i podaj autora oraz źródło, jeśli prawo tego nakazuje. Nigdy nie przywłaszczaj sobie cudzych utworów: ktoś może Cię oskarżyć o łamanie praw autorskich. Nie pozwalaj też innym na wykorzystanie Twoich treści bez zezwolenia.

8. Pilnuj zasad korespondencji mailowej

Pamiętaj o zwrotach grzecznościowych, nie zapomnij o podpisie, nie pozwól nadawcy zbyt długo czekać na odpowiedź. A co z kontrowersyjnym „Witaj”? Jeśli interesuje Cię ten temat, to przeczytaj artykuł Jak pisać e-maile. Poradnik dla przedsiębiorców. Znajdziesz tam też wzory maili i quiz.

Netykieta – wady i zalety

Celem netykiety są przyjazne relacje między użytkownikami internetu. Skoro ten cel jest tak ważny, warto stosować się do podanych reguł. Nic nam to nie zaszkodzi, a na pewno wszystkim w sieci będzie przyjemniej. Nie jest to zbiór sztywnych przepisów. Netykieta ułatwia komunikację. Nawiązuje do zasad dobrego wychowania. Uczy szacunku i tolerancji.

Oczywiście ma wady i zalety – jak każdy zbiór reguł. Jedni nade wszystko cenią sobie wolność, inni bezpieczniej się czują pośród nakazów i zakazów. Ważne, by znaleźć złoty środek.

  • Pisz tak, by wszyscy Cię zrozumieli. 
  • Nie krzywdź innych ani nie działaj na ich szkodę. 
  • Szanuj prywatność, czas i zaangażowanie pozostałych użytkowników sieci. 
  • Nawiązuj przyjaźnie i ciesz się możliwościami, jakie daje internet. 

Przedstawiłam Ci 8 zasad, które warto znać i stosować w sieci. Ale to oczywiście nie wszystkie normy grzeczności internetowej. Które zasady są dla Ciebie najważniejsze? Chętnie poznam Twoje zdanie.


PS Mam do Ciebie pytanie – takie z przymrużeniem oka. Wiesz coś o „kropce nienawiści”? Ciekawa jestem Twojej opinii.

Patrycja Bukowska