fbpx

Literacka Nagroda Nobla

JĘZYK POLSKI, PISANIE

Dziś obchodzimy kilka rocznic przyznania Polakom Literackiej Nagrody Nobla w dziedzinie literatury. Zdobywcami byli: Henryk Sienkiewicz (1905), Władysław Reymont (1924), Czesław Miłosz (1980), Wisława Szymborska (1996).

Gdy tworzyłam ten wpis kilka lat temu, obowiązywały inne zasady pisowni, a na liście laureatów Literackiej Nagrody  Nobla nie było pewnego nazwiska. Dziś musiałam po raz kolejny aktualizować informacje. Chcecie wiedzieć, co się zmieniło? 

W 2019 roku do tego grona dołączyła Olga Tokarczuk. Otrzymała ona nagrodę za rok 2018 za narracyjną wyobraźnię, która z encyklopedyczną pasją ujawnia przekraczanie granic jako formę życia.

To wielkie święto dla polskiej literatury.

 A co się zmieniło w języku? O tym jest ten wpis.

Nagroda Nobla

Literacka Nagroda Nobla jest uważana za najbardziej prestiżową międzynarodową nagrodę literacką na świecie. Ustanowiona została razem z czterema innymi nagrodami przez Alfreda Nobla w testamencie z 1895 roku, jest przyznawana od 1901 roku.
Co roku 10 grudnia (czyli w rocznicę śmierci Nobla) w Sztokholmie odbywa się uroczysta ceremonia wręczenia Nagrody Nobla.

Literacka Nagroda Nobla – jak pisało się kiedyś?

Jeszcze kilka lat temu obowiązywała taka interpretacja reguł językowych:

Właściwa nazwa to Nagroda Nobla, o czym Wielki słownik ortograficzny informuje w regule [87]. Przymiotniki, które ją określają, nie stanowią stałego składnika nazwy, dlatego należy je pisać małymi literami, np. literacka Nagroda Nobla.

Ale język się zmienia. Językoznawcy modyfikują zasady. Tak też stało się w przypadku Nagrody Nobla.

Literacka Nagroda Nobla – jak się pisze obecnie?

Nowe wydanie Wielkiego słownika ortograficznego PWN (wydanie z 2016 roku pod red. E Polańskiego) sankcjonuje pisownię Literacka Nagroda Nobla (hasło literacki: nagroda literacka, ale: Literacka Nagroda Nobla, s. 628).  W regułach pisowni można odnaleźć wyjaśnienie:

Wielką literą piszemy nazwy nagród, których drugi człon (…) ma bliższe określenie przymiotnikowe, np. Literacka Nagroda Europy Środkowej Angelus, (…) Pokojowa Nagroda Nobla.

A zatem obowiązuje nas już inna pisownia niż w dniu, kiedy powstawał ten wpis (czyli w 2012 roku). Ciekawe, ile jeszcze odkryć mnie czeka w najbliższej przyszłości.

 

A jak to jest z innymi nagrodami?

Zasady pisowni dopuszczają pewną swobodę. Otóż pisownia słowa nagroda wielką lub małą literą zależy od tego, czy stanowi ono właściwą część nazwy czy nie.

Wielką literą piszemy jednowyrazowe nazwy nagród:

Felix, Nike, Nobel, Oscar, Pulitzer.

Jeśli nazwa nagrody jest wielowyrazowa, zapis wielką lub małą literą zależy od dalszych członów tej nazwy. W praktyce o pisowni decyduje zwyczaj, gdyż nie ma ogólnych reguł pozwalających rozstrzygnąć w każdej sytuacji, co jest właściwą częścią nazwy.

Wielką literą piszemy nazwy nagród, gdy drugi człon występuje w dopełniaczu, np. Nagroda Nobla, Nagroda Pulitzera, Nagroda Tempeltona, lub ma bliższe określenie przymiotnikowe, np. Nagroda Literacka Gdynia, Śląska Nagroda Jakości.

Jeśli stojący przed nazwą wyraz nagroda jest wyrazem pospolitym, a jej nazwa występuje w mianowniku, wtedy piszemy go małą literą, np. nagroda Gazele Biznesu, nagroda Polskie Noble, nagroda World Press Photo, nagroda Złota Palma.

Literacka Nagroda Nobla w 2018 roku

W 2018 roku niestety nie poznaliśmy laureata Literackiej Nagrody Nobla. Decyzja została podjęta z uwagi na zmniejszony skład Akademii i podważenie zaufania publicznego.

Odbierz

Odbierz prezent
i dołącz do newslettera!

Chcesz poznać sekrety profesjonalistów?
Interesuje Cię zawód korektora?
Wpisz swój ulubiony adres, odbierz prezent i odpowiedz czasem na moje e-maile!

warsztaty korektorksie baner wpisy

Patrycja Bukowska

Pracuję jako redaktor, korektor i szkoleniowiec. Na co dzień dbam o teksty moich klientek i pomagam im spełnić marzenia o własnej książce. Jako mentor wspieram początkujące korektorki i uczę je, jak zarabiać na czytaniu. Pokazuję, że korekta jest prestiżowym i dobrze płatnym zawodem, który może być świetnym sposobem na życie.

 

Przeczytaj  też

[PODCAST] ZNS #004 zdrobnienia

[PODCAST] ZNS #004 zdrobnienia

Zdrabniamy często nieświadomie. Robimy tak, mówiąc do dzieci i zwierząt oraz okazując uczucia. W niektórych okolicznościach takie formy nie brzmią źle, ale gdy spotykam je w sytuacjach poważnych, dostaję dostaję gęsiej skórki. Czy to przejaw zdziecinnienia czy jakaś...

czytaj dalej

0 komentarzy

Wyślij komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *