fbpx

3 rzeczy, które musisz wiedzieć o wieży Eiffla

Dziś w związku z pewną rocznicą przenieśmy się do Paryża.  Tam właśnie 31 marca 1889 roku otwarto wieżę Eiffla.

Wieża Eiffla jest najbardziej znanym obiektem architektonicznym Paryża, uznawana jest za symbol miasta i całej Francji. W momencie powstania była najwyższą wieżą na świecie

Wiąże się z nią kilka ciekawostek. Ja opowiem oczywiście o tych językowych.

Na pewno spotkaliście wiele form: Wieża Eiffela, wieża Eiffela, Wieża Eiffla. Wszystkie one są błędne.
To jak w takim razie pisać poprawnie?

Problemy z odmianą?

Nazwa wieży pochodzi od nazwiska konstruktora, francuskiego inżyniera Gustava Eiffela.

Jak zatem odmieniać nazwisko architekta?

M Gustave Eif•fel
D Gustave’a Eiffela
Gustave’owi Eiffelowi
Gustave’a Eiffela
z Gustave’em Eiffelem
Msc o Gustavie Eiffelu
W o, Gustavie Eiffelu!

Przy okazji zwróćcie uwagę na prawidłowy podział tego wyrazu. 

W związku z taką odmianą często problem, ponieważ dopełniacz w nazwisku architekta (Eiffela) ma inną formę niż w połączeniu będącym nazwą zaprojektowanej przez niego wieży (wieża Eiffla).  

Niespójności w wymowie

Kolejnym problemem jest wymowa.

Należące do inżyniera nazwisko wymawia się [efel] z akcentem na ostatnią sylabę. Tak wymawiają je Francuzi i tak powinno brzmieć, gdy mówimy o sławnym architekcie.

Wielki słownik poprawnej polszczyzny podaje jako przykład frazę:

 Projekty Gustave’a Eiffela [efela].

Gdzie więc problem z wymową?

Jedną z najbardziej charakterystycznych budowli Paryża Polacy nazywają wieżą [ajfla], podczas gdy Francuzi wymawiają [tur efel].

 Jest to wymowa zwyczajowa. Nie wiadomo, w którym momencie nastąpiło zniekształcenie.

Francuz może nie pomóc Polakowi, który pyta, jak dojść do [tur ajfel],  dlatego że nie skojarzy nazwiska [ajfel] z [efel].

A jak jest z samą wieżą?

Ostatnia zasada językowa, która odnosi się do wieży Eiffla, dotyczy pisowni wyrazu wieża. W tym zestawieniu go zapisujemy małą literą.

Zasadach pisowni i interpunkcji zawartych w najnowszym Wielkim słowniku ortograficznym jest paragraf mówiący:

 Jeśli stojący na początku nazwy wyraz (ulica, aleja, brama, bulwar, osiedle, plac, park, kopiec, kościół, klasztor, pałac, willa, zamek, most, molo, pomnik, cmentarz itp.) jest tylko nazwą gatunkową (rodzajową), piszemy go małą literą, a pozostałe wyrazy wchodzące w skład nazwy – wielką literą: ulica 3 Maja,  ulica Generała Władysława Sikorskiego (albo: ulica gen. Władysława Sikorskiego), plac Trzech Krzyży, rondo Waszyngtona, park Ujazdowski, kopiec Józefa Piłsudskiego, pałac Krasińskich, pałac Pod Globusem, pomnik Mikołaja Kopernika, cmentarz Rakowicki, kolumna Aleksandra, sobór Świętego Izaaka (albo: sobór św. Izaaka), bastion Wyskok, dzwon Zygmunt. 

Trochę skomplikowane te relacje polsko-francuskie.

Jak więc wymawiać: zgodnie z oryginalnym brzmieniem czy w zniekształconej polskiej formie, ale zgodnie z przyjętym zwyczajem? 

Myślę, że nie ma co walczyć z wiatrakami i trzeba zaakceptować wersję podawaną przez słowniki.

Mam nadzieję, że opisane zasady pozwolą Wam uniknąć w przyszłości problemów z pisownią i wymową.

Wchodziliście na wieżę Eiffla?