Afektonimy, czyli czu艂e s艂贸wka

S艂oneczko, 偶abko, b膮belku鈥 Czu艂e s艂贸wka. Kt贸rego u偶ywasz najcz臋艣ciej? A mo偶e si臋 zastanawiasz, jak wyra偶a膰 czu艂o艣膰? Mam dla Ciebie wspania艂膮 wiadomo艣膰! Inspiracji w wymy艣laniu pieszczotliwych 鈥瀙rzezwisk鈥 mo偶esz szuka膰 w s艂owniku. O ksi臋偶niczkach, misiach, kotkach i innych sposobach wyra偶ania uczu膰 przeczytasz w tym artykule.

W 2010 roku w Polsce zosta艂 wydany s艂ownik Czu艂e s艂贸wka. 艢wiat艂o dzienne ujrza艂y intymne zdrobnienia i tkliwe przezwiska, czyli afektonimy. Dotychczas mo偶na je by艂o us艂ysze膰 jedynie w rozmowach pomi臋dzy kochankami lub ma艂偶onkami.

Najpopularniejszy afektonim

Na pro艣b臋 Wydawnictwa Naukowego PWN portale Onet.plSympatia.pl przeprowadzi艂y ankiet臋. Zapytano, jak Polacy zwracaj膮 si臋 do siebie, gdy chc膮 sobie okaza膰 mi艂o艣膰. Ponad 2000 os贸b nades艂a艂o ponad 3000 czu艂ych s艂贸wek. Najpopularniejszym okaza艂o si臋 do艣膰 bezosobowe: kochanie.

S艂ownik Czu艂e s艂贸wka zawiera ponad 500 hase艂. Prac臋 wzbogacono o autentyczne przyk艂ady u偶ycia. 殴r贸d艂em informacji by艂y blogi, fora internetowe i literatura. Urocze ksi臋偶niczki i puszyste misie sta艂y si臋 bohaterami powa偶anej publikacji. Tym razem zamiast w bajce zaj臋li miejsce w s艂owniku.

Publikacj臋 otwiera wst臋p znanej psycholog, autorki wielu artyku艂贸w w pismach kobiecych 鈥 Katarzyny Miller:

Ciesz臋 si臋, 偶e jest w nas tyle czu艂ych s艂贸wek i 偶e si臋 nimi w tej potrzebnej ksi膮偶eczce zajmiemy i, mam nadziej臋, nacieszymy. Nieczu艂ym za艣 s艂贸wkom m贸wimy NIE. Mo偶e by艂oby lepiej na 艣wiecie, gdyby艣my wszyscy byli misiaczkami? Ale, ale! Misiaczku do szefa lub policjanta?!

Co to jest afektonim?

Afektonimy to wyrazy i wyra偶enia, kt贸re pozwalaj膮 okazywa膰 uczucia. Umilaj膮 codzienne rozmowy. Mog膮 w odbiorcy wzbudzi膰 rado艣膰 lub przykro艣膰. Dlaczego? Jeste艣my r贸偶ni. Dopiero wyb贸r zdrobnienia zaakceptowany przez odbiorc臋 dostarcza przyjemno艣ci ka偶dej ze stron! W innym wypadku nawet najczulsza 偶abka mo偶e urazi膰.

Samo s艂owo afektonim jest ma艂o znane. Pochodzi od 艂aci艅skiego affectus, kt贸re oznacza uczucieCo ciekawe, polskie terminy afektowany i afektacja wywo艂uj膮 w nas negatywne skojarzenia. Towarzystwo, w jakim zwykle wyst臋puj膮, bywa skrajnie kryminalne. W wiadomo艣ciach cz臋sto s艂yszymy o tym, 偶e kto艣 pope艂ni艂 zbrodni臋 w afekcie. Trudno w tym wypadku m贸wi膰 o dobrym PR-ze. Dlatego termin afektonim wydaje si臋 obcy, nawet gro藕ny.

Inaczej wygl膮da sytuacja ze zbiorem okre艣le艅, do kt贸rego nas odnosi. Raczej nikogo nie musimy namawia膰 do u偶ywania zwrot贸w typu: b膮belkuptysiusikoreczko czy kwiatuszku.

Katarzyna Miller ma 艣wiadomo艣膰, i偶 lektura Czu艂ych s艂贸wek nie jest w stanie wp艂yn膮膰 na indywidualn膮 wra偶liwo艣膰 w zakresie wyra偶ania uczu膰.

Chcesz otrzyma膰 zestawienie s艂ownik贸w i publikacji, z kt贸rych korzystam?

Podaj sw贸j e-mail i skompletuj swoj膮 biblioteczk臋 papierow膮 oraz online.

    Klikaj膮c przycisk, wyra偶asz zgod臋 na otrzymywanie wiadomo艣ci od Bookowska.pl. Mo偶esz j膮 w ka偶dej chwili wycofa膰, a szczeg贸艂y zwi膮zane z przetwarzaniem Twoich danych osobowych znajdziesz w polityce prywatno艣ciregulaminie. Je偶eli nie chcesz zapisywa膰 si臋 do newslettera, mo偶esz kupi膰 ten materia艂 za 19 z艂 brutto, pisz膮c na adres: kontakt@bookowska.pl.

    Jak si臋 tworzy afektonimy?

    Przewa偶nie decydujemy si臋 na spieszczanie form og贸lnych. Dotyczy to zar贸wno imion, jak i pozosta艂ych okre艣le艅. Sp贸艂g艂oski twarde zamieniamy na mi臋kkie, a tak偶e dodajemy przyrostki鈥揺k鈥搖sia-ka-ula itp. W ten spos贸b Ela staje si臋 Elusi膮, a Justyna 鈥 Justynk膮. 

    O ile w oficjalnych relacjach zdrobnienia i pieszczotliwe s艂owa mog膮 niekt贸rych razi膰, o tyle w relacjach z najbli偶szymi mo偶emy swobodnie u偶ywa膰 czu艂ych s艂贸wek. Je艣li interesuje Ci臋 temat zdrobnie艅, to koniecznie przeczytaj m贸j artyku艂 na blogu: Zdrobnienia: nowa moda czy infantylno艣膰.

    W funkcji afektonim贸w mog膮 wyst臋powa膰 r贸wnie偶 nazwy zwierz膮t i rzeczy. Zbiory mo偶liwych sformu艂owa艅 s膮 wr臋cz niesko艅czone. Proporcjonalne do wyobra藕ni i potencja艂u ka偶dego cz艂owieka. Jedni lubuj膮 si臋 w nomenklaturze zwierz臋cej, inni wol膮 tematyk臋 ro艣lin i kwiat贸w. W艣r贸d pierwszych prym wiod膮 misiekotki偶abkigo艂膮beczkiptaszynki i sikoreczki. Drudzy stawiaj膮 na jag贸dkir贸偶yczkikwiatuszki itp.

    Jak wyra偶a膰 czu艂o艣膰?

    Czu艂o艣膰 mo偶na wyra偶a膰 r贸偶nie, ale s膮 s艂owa specjalnie do tego przeznaczonekochanie, misiu, 偶abkokotku, skarbie, anio艂ku, s艂oneczko... A tak偶e mniej znane: b膮belku, bobasku, borsuczku, cukiereczku, brzydalu, bestio moja

    Pieszczotliwe czu艂e s艂贸wka maj膮 podkre艣la膰 nasz膮 wi臋藕 z innymi. Zdarza si臋 jednak, 偶e intencja m贸wi膮cego wskazuje na odwrotno艣膰 tej zasady. Wszyscy, kt贸rzy swoich rozm贸wc贸w nazywaj膮 ko艂kamim艂otkami偶mijami lub ma艂pami obra偶aj膮, a nawet poni偶aj膮 swoich oponent贸w. Kluczem s膮 intencje i relacje. Znaczenie ma ton wypowiedzi. Liczy si臋 kontekst, a tak偶e umiej臋tno艣ci komunikacyjne. To od nas zale偶y, w jaki spos贸b wykorzystamy afektonimy w rozmowie. 

    Wielu osobom wystarczaj膮 intymne i serdeczne: anio艂kugwiazdko czy skarbie. Ci, kt贸rzy ceni膮 w relacjach dotyk, korzystaj膮 z czu艂ych gest贸w.

    Jakie s膮 rodzaje serdecznych gest贸w?

    Delikatne mu艣ni臋cie d艂oni, pog艂askanie po g艂owie czy przytulenie to jedynie kilka z dost臋pnych propozycji. 呕yczliwo艣膰 i sympati臋 mo偶emy wyra偶a膰, obdarowuj膮c si臋 konkretnymi przedmiotami. Najcz臋艣ciej korzystamy z kwiat贸w lub bi偶uterii. Du偶ym powodzeniem ciesz膮 si臋 pluszowe misie i czekoladki.

    afektonim 鈥 czu艂e s艂贸wka

    Mi艂o艣膰 艂膮czymy z sercem i czerwieni膮, kwiatami. To symbole, kt贸rych raczej nikomu nie musimy wyja艣nia膰. Dawniej pisano listy i wiersze. Dzi艣 cz臋艣ciej decydujemy si臋 na kr贸tsze formy. Liczy si臋 gest. 

    Katarzyna Miller we wst臋pie do s艂ownika zaznacza: 

    Intymnych zwrot贸w trudno nauczy膰 si臋 z ksi膮偶ki, powinny one p艂yn膮膰 raczej 鈥 jak zwyk艂o si臋 m贸wi膰 鈥 z potrzeby serca. S膮 zreszt膮 osoby, kt贸re afektonim贸w nie u偶ywaj膮, gdy偶 czu艂o艣膰 wyra偶aj膮 inaczej.

    Podkre艣la tym, 偶e lektura Czu艂ych s艂贸wek nie jest w stanie wp艂yn膮膰 na indywidualn膮 wra偶liwo艣膰 w zakresie wyra偶ania uczu膰.

    Do czego si臋 przyda s艂ownik afektonim贸w?

    Na pewno do zabawy. Mo偶na go wykorzysta膰 do wsp贸lnego czytania. 艢wietnie si臋 sprawdzi jako inspiracja do pisania mi艂osnych SMS-贸w i kartek walentynkowych. Czu艂e s艂贸wka to oryginalny prezent nie tylko na walentynki! Daj膮 doskona艂y pretekst do refleksji.

    Jak膮 rol臋 czu艂e s艂owa dla ukochanej osoby pe艂ni膮 w Twoim 偶yciu? Dlaczego do swoich 偶on i m臋偶贸w, ch艂opak贸w i dziewczyn zwracamy si臋 akurat w taki, a nie inny spos贸b?

    Jestem ciekawa Twojej opinii. Je艣li chcesz si臋 ze mn膮 podzieli膰 swoimi przemy艣leniami, koniecznie daj mi o tym zna膰. 

    Patrycja Bukowska