fbpx

Kiedy używać myślnika

Kiedy używać myślnika

17.12.2018 | INTERPUNKCJA, PRACA KOREKTORA

Pauza, półpauza, ćwierćpauza, myślnik, dywiz, łącznik… Czy nie za dużo tych kresek? Pewnie już całkiem się zagubiłaś – nie wiesz, czym się różnią i kiedy je stosować.

Myślnik oznacza, że myślisz

Tak naprawdę wystarczy, że będziesz rozróżniać dwie: długą „–” (czyli myślnik, zazwyczaj w formie półpauzy) oraz krótką „-” (czyli łącznik).

Uf! Pewnie odetchnęłaś z ulgą.

Ale dlaczego tylko dwie?

Kiedyś myślnik przybierał formę pauzy (bardzo długiej kreski „—”) lub półpauzy (trochę krótszej „–”). Obecnie większość wydawnictw ogranicza się do półpauzy. To chyba dobrze. Prawda?

A czym jest łącznik? Jego drugie imię to dywiz, a trzecie – ćwierćpauza. Jest znakiem ortograficznym. Zdziwiona?

Gdy niewłaściwie użyjesz myślnika, popełniasz błąd interpunkcyjny. Gdy nieprawidłowo zastosujesz łącznik – wtedy mogę Ci wytknąć błąd ortograficzny.

Bardzo Cię proszę – nie myl dywizu z myślnikiem.

Nie bądź niewolnikiem klawiatury

Nie wymagam od Ciebie oczywiście, byś na Facebooku pisała z użyciem myślników. Choć można to w miarę prosto zrobić z komputera (laptopa) w systemie Windows, używając klawiatury numerycznej:

Pauzę wstawisz, wciskając kombinację klawiszy: lewy Alt+0151 (na klawiaturze numerycznej).

Natomiast półpauzę uzyskasz, używając kombinacji lewy Alt+0150 (na klawiaturze numerycznej).

W Wordzie jest jeszcze łatwiej:

Pauza: ctrl + alt + [num -]

Półpauza: ctrl + [num -]

Natomiast w systemie Mac OS:

Pauza: Alt+ Shift [+]

Półpauza: Alt+[-]

Nie zamierzam prowadzić krucjaty „nie odpowiadam na e-maile, w których zamiast myślników są łączniki”. Ale jeśli Ci zależy na tym, byś była postrzegana jako profesjonalistka, to tam, gdzie jest to możliwe, wstawiaj myślnik zamiast łącznika. Na przykład na blogach, w grafikach, które przygotowujesz, w e-mailach, które wysyłasz.

Nie bądź niewolnikiem klawiatury!

Daj sobie chwilę na przemyślenie

No dobrze. A gdy już zdecydujesz, że będziesz jednak wstawiać te myślniki, to kiedy ich używać? I w ogóle do czego służą?

Kiedy mówisz, nadajesz odpowiednie znaczenie swoim słowom także za pomocą intonacji. Może lubisz na przykład zawieszać na chwilę głos (robić przerwę w mówieniu) – aby zwiększyć napięcie, przykuć uwagę słuchaczy, pokazać swoje emocje. 

Jak to zrobić w tekście?

Użyj myślnika. Jest naprawdę bardzo pomocny! Przyciąga wzrok czytelnika.

Czyżby – spisek? Czyżby – zdrada?

(W. Gombrowicz, Bankiet)

 Myślnik sygnalizuje także opuszczenie takich fragmentów, które są dla czytelnika oczywiste. Te opuszczenia to elipsy.

Stosuj myślnik, a Twoja wypowiedź będzie bardziej zwięzła. Nie będziesz musiała zapisywać tak wielu słów, a czytelnik nie będzie musiał dwa razy czytać tego samego. Twój komunikat stanie się bardziej ekonomiczny. Przykład? Proszę bardzo, tylko koniecznie przeczytaj to zdanie głośno:

Ania dostała dzisiaj piątkę, a Marta – czwórkę.

W miejscu, w którym znajduje się myślnik, zawiesiłaś na chwilę głos.

Jeśli zależy Ci na zaznaczeniu elipsy lub chcesz, aby czytelnik zatrzymał się na chwilę, postaw myślnik.

W czym Ci pomoże myślnik?

    1. Kiedy chcesz wydzielić jakiś fragment tekstu, wstaw myślnik zarówno przed nim, jak i po nim.  Pamiętaj, aby każde wtrącenie rozpoczynać i kończyć tym samym znakiem:

NiepoprawnieGdybym wyjechała do Stanów Zjednoczonych – choć na pewno nie wyjadę, zwiedziłabym Nowy Jork.

PoprawnieGdybym wyjechała do Stanów Zjednoczonych – choć na pewno nie wyjadę – zwiedziłabym Nowy Jork.

Zapamiętaj! Słabszym od myślników znakiem wyodrębniającym są przecinki, a mocniejszym – nawiasy.

 

    1. Podobnie jeśli cytujesz czyjąś wypowiedź i chcesz dodać swój komentarz, również zasygnalizuj to myślnikami.

Wtedy Twoje wtrącenie wyróżni się graficznie. Tekst stanie się bardziej czytelny, na przykład: Człowiek – pisze Rodziewiczówna – nie powinien używać dwóch wyrazów: «zawsze» i «nigdy». 

    1. Myślnik możemy wykorzystać, gdy chcemy coś podsumować. Wcześniej może znajdować się wyliczenie, nawiązanie do wcześniej napisanego tekstu – cokolwiek.

Żako, rozella królewska, rozella białolica, stadniczka spiżowa – to ptaki z rodziny papugowatych.

Myślnik spełnia jeszcze bardzo dużo funkcji:

      •  stosowany jest w wyliczeniach:

Następujące znaki ortograficzne służą do oddzielania składników wypowiedzi:
– kropka
– średnik
– przecinek;

      •  zastępuje określenie od — do, np.
        Pieniądze należy wpłacać na konto w terminie 23 — 28 IV br.
        W latach 1756 — 1763 toczyła się wojna siedmioletnia.
        UWAGA: W druku liczby arabskie oznaczające przedział od — do rozdziela się półpauzą, czyli kreseczką średniej wielkości, niemającą po bokach odstępów, np. 1914–1918. Półpauza używana w funkcji myślnika ma po bokach spacje.
      • dobrze sprawdza się przy dopowiedzeniach na końcu zdania;
      • zastępuje słowa: czyli, to, formy czasownika być (w definicjach);
      • jest niezbędny między wyrazami przeciwstawnymi (dobry – zły);
      • stosuje się go na początku każdej kwestii w dialogach literackich, np.:

 — Basenu niszczyć nie możemy — rzekł raptem Krzywosąd — gdyż na wiosnę w nim się utrzymuje nadmiar wody. Gdy przyjdą roztopy, wtedy pan doktór zobaczy, co to jest. Jeśli podnieść dno rzeki, to woda z brzegów wystąpi i zaleje park…
— Łąkę, nie park — rzekł Judym.

Mam do Ciebie prośbę.

Używaj myślnika wtedy, kiedy nie da się go zastąpić innym znakiem. Jednak w pierwszej kolejności korzystaj z przecinka, dwukropka i nawiasu!

A łącznik?

Łącznik (inaczej: dywiz) to najkrótsza kreska. Używa się go przede wszystkim do łączenia wyrazów, np. biało-czerwony, Bielsko-Biała, baba-jaga, czary-mary.

Pamiętaj, że łącznik jest znakiem ortograficznym.

Myślnik ma spacje po bokach. Łącznik łączy, więc spacji nie wstawiaj

Baw się dobrze!

Myślisz, że dbałość o poprawność interpunkcyjną jest dla „grammar nazi”? Bo przecież ani pisarze, ani blogerzy nie mają aż tyle czasu, by dbać o poprawne wstawianie przecinków i innych znaków. To jest zbyt czasochłonne. Tym mogą zająć się korektorzy, redaktorzy.

Przestań myśleć, że interpunkcja jest dla purystów językowych.

Interpunkcja ma znaczenie.

Zacznij bawić się przecinkami, myślnikami i znakami zapytania. Czytaj tekst na głos i obserwuj, jak zmienia się Twój głos.

Baw się dobrze!

Patrycja Bukowska

Z wykształcenia dziennikarka, z pasji – korektorka. W świecie słów pracuję od 17 lat. Dodaję blasku tekstom. Uczę, jak pisać z klasą i bajecznym urokiem. Pomagam swoim klientom zapanować nad słowami i spełniać marzenia o własnej książce.

Jestem autorką pierwszego w Polsce kursu interpunkcji i jedynego na rynku kursu przygotowującego do zawodu korektora

Wśród moich klientów są m.in.: Allianz, Qatar Airways, Santander, Volvo, Decathlon, Siemens, Warta.

Newsletter

Kategorie

Może Cię zainteresować

Słownik synonimów

Słownik synonimów

Chcesz pisać ciekawie i urozmaicić styl, wyeliminować powtórzenia, znaleźć najwłaściwsze słowo w każdej sytuacji? Korzystaj ze słownika synonimów.

czytaj dalej
Plan pisania tekstów na blogu

Plan pisania tekstów na blogu

Nie możesz znaleźć czasu na pisanie cotygodniowego posta na blogu? Czy blogowanie wydaje Ci się ogromnym przedsięwzięciem?
Tajemnica regularnego publikowania na blogu jest prostsza niż mogłoby się wydawać: przerwij pisanie.
Chcesz czuć się dobrze z cotygodniowym pisaniem?
Przeczytaj, co możesz zrobić.

czytaj dalej
Jak tworzyć atrakcyjne treści

Jak tworzyć atrakcyjne treści

ZASADA TRÓJPODZIAŁU Jak tworzyć atrakcyjne treści By tworzyć atrakcyjne treści, trzeba opanować warsztat językowy, znać techniki copywriterskie i... potrafić liczyć do trzech. Co jest takiego magicznego w liczbie trzy? To nie przypadek, że liczba ta jest wszechobecna...

czytaj dalej
zostan korektorka

Zapisz się na listę zainteresowanych

Będę Cię informować o bonusach i szczegółach sprzedaży.

Udało Ci się zapisać!

praca korektora

Pobierz darmową listę!

Dowiedz się, gdzie najczęściej ukrywają się błędy! Jest tak dużo różnego rodzaju błędów, że ciężko pamiętać o wszystkich jednocześnie.
Gdy skupimy się na błędach stylistycznych, mogą umknąć nam przecinki. A gdy będziemy sprawdzać literówki, nie zauważymy błędów merytorycznych.
Chcesz zobaczyć, jak ja sobie z tym radzę?

Udało Ci się zapisać!

Pobierz darmowy poradnik i poznaj 7 sposobów na zdobycie klientów

Ty też możesz założyć firmę i zacząć zarabiać na czytaniu. Dowiedz się, jak zdobywać dobrze płacących klientów! Podzielę się z Tobą moim 14-letnim doświadczeniem. W gronie moich klientów są takie firmy, jak Qatar Airways, TU Allianz, BZ WBK (obecnie Santander), KPMG, Volvo, ONZ, Volkswagen, PKN Orlen i wiele innych. Zdradzę Ci, co trzeba zrobić, by zbudować pokaźne portfolio.

Udało Ci się zapisać!

Pobierz darmowy poradnik dla piszących

Praca redaktora polega na usuwaniu barier, które zakłócają komunikację między autorem a czytelnikiem. Chcesz poznać zabójców Twoich tekstów? Pokażę Ci, na co musisz zwrócić uwagę, poprawiając tekst. Nie ma znaczenia, czy jest to artykuł na blogu czy praca naukowa. Aby teksty, które poprawiasz, miały klasę i bajeczny urok, zastosuj wskazówki, którymi się dzielę.

Udało Ci się zapisać!

klub korektorów

Zapisz się na listę zainteresowanych

Dołącz do elitarnej społeczności korektorów i dowiedz się jako pierwsza o starcie klubu.


Klub Korektorów to cykl szkoleń, dzięki którym opanujesz zasady poprawności językowej i rozwiniesz swój biznes, a klienci z przyjemnością będą powierzać Ci swoje teksty i polecać Cię innym.

Udało Ci się zapisać!

Warsztaty dla korektorów

Zapisujesz się na bezpłatne jesienne warsztaty online dla (przyszłych) korektorów

 

Tylko dla osób odważnych, które nie boją się brać życia w swoje ręce, chcą ruszyć w nieznane i spełniać swoje marzenia.

Jeśli praca w zawodzie korektora jest tym, o czym marzysz, to nie szukaj wymówek.
Czy kilka mitów może Cię powstrzymać przed spełnieniem marzeń?

Zgoda

Zapisałaś się poprawnie!